Erdoğan Paçin
Dünya genelinde her yıl 2,6 milyondan fazla kişiye akciğer kanseri tanısı konuyor. Kansere bağlı ölümlerde ilk sırada yer alan hastalık, uzun yıllar erkeklerle özdeşleşmiş olsa da son yıllarda kadınlar için de ciddi bir tehdit haline geldi. Akciğer kanseri, artık dünya genelinde kadınlarda meme kanserinden sonra en sık görülen ikinci kanser türü konumunda.
Türkiye’de Sağlık Bakanlığı verilerine göre kadınlarda akciğer kanseri görülme sıklığı 2014-2018 yılları arasında %25 artış gösterdi (100 binde 8,7’den 10,9’a yükseldi).
Acıbadem Maslak Hastanesi Göğüs Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Erkan Kaba, hastalığın ileri evrelere kadar belirti vermeyebileceğini vurgulayarak kritik uyarılarda bulundu.
Cinsiyetler Arası Fark Kapanıyor, Genç Kadınlarda Sıra Dışı Artış
ABD verilerine göre yeni vakaların kadınlarda erkekleri geçmesi bekleniyor. Erkeklerde vaka düşüş hızı yıllık %3 iken, kadınlarda bu oran %1,3’te kalıyor. Kadınların sigaraya erkeklerden daha geç başlaması ve bırakma eğilimlerinin daha yavaş olması bu tablonun temel nedeni gösteriliyor.
- Genç Kadınlar Risk Altında: 35–54 yaş arasındaki genç kadınlarda akciğer kanseri görülme sıklığı genç erkekleri geride bıraktı. Bu durum, sigaranın yanı sıra genetik ve çevresel faktörlerin etkisini de gündeme getiriyor.
- Kadın Vakalarının %84’ü Sigara Kaynaklı: Tütün kullanımı kadınlardaki artışın ana faktörü olmaya devam ediyor.
“Sigara İçmiyorum” Demek Yeterli Değil
Prof. Dr. Erkan Kaba, hiç sigara içmeyen kadınların da risk altında olduğuna dikkat çekiyor. Akciğer kanserini tetikleyen diğer etkenler:
- Pasif içicilik (evde veya işte duman maruziyeti)
- Hava kirliliği, radon gazı ve asbest
- Biyolojik ve genetik yatkınlıklar
Sessiz İlerleyen Tehlike: Bu Belirtilere Dikkat!
Hastalık erken evrelerde tamamen sinsi ilerleyebilmektedir. İlerleyen dönemlerde görülen en yaygın belirtiler:
- Uzun süren veya şekil değiştiren öksürük, kanlı balgam
- Nefes darlığı, göğüs ağrısı ve ses kısıklığı
- Sık tekrarlayan akciğer enfeksiyonları
- Açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık ve halsizlik
Hayat Kurtaran Önlem: Erken Tarama ve Tedavi
Erken evrede yakalanan vakalarda ameliyatla tam şifa elde edilebildiğini belirten Prof. Dr. Erkan Kaba, tarama standartlarını şöyle özetliyor:
Erken Tanı Altın Standardı: 50 yaşın üzerinde olan ve en az 20 yıl boyunca günde 1 paket sigara öyküsü bulunan kişilerin, hiçbir şikayeti olmasa bile yılda bir kez Düşük Doz Bilgisayarlı Tomografi (DDBT) ile taranması hayati önem taşır.
Gelişen tıbbi teknolojiler sayesinde robotik cerrahi gibi kapalı yöntemlerin yanı sıra immünoterapi ve akıllı ilaçlar (hedefe yönelik tedaviler) ile artık ileri evre hastalarda dahi başarılı sonuçlar alınabiliyor.
