Erdoğan Paçin
Kalp krizinin sadece yaşlılarda görüldüğü algısının aksine genç yaş gruplarında da ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirten uzmanlar, özellikle yaşam tarzı ve sigara kullanımına dikkat çekiyor. NPİSTANBUL Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Baltalı, sigaranın gençlerde kalp krizi riskini 3 ila 4 kat artırdığını vurgulayarak hayati uyarılarda bulundu.
Genç Yaşta Kalp Krizi Oranı Artıyor
Kalp krizinin kalbi besleyen üç ana damardan birinin pıhtı nedeniyle aniden tıkanması sonucu oluştuğunu ifade eden Prof. Dr. Mehmet Baltalı, 45 yaş altı bireylerde vakaların arttığını belirtti:
“Eskiden meydana gelen ölümlerde kalp krizi tespiti bu kadar net yapılamıyordu. Günümüzde farkındalık arttı. Ancak özellikle sigara kullanımı, kolesterol yüksekliği ve genetik faktörler nedeniyle gençlerde kalp krizi oranları belirgin şekilde yükseldi. Gençlerde yaşanan krizlerin ani ölümlerle sonuçlanma riski ise daha fazla.”
Genetik Faktör ve Yaşam Tarzına Dikkat
Ailesinde erken yaşta kalp krizi öyküsü bulunanların daha yüksek risk taşıdığını belirten Baltalı, korunma yollarını şöyle sıraladı:
- Sigarayı Bırakın: Kalp krizini tetikleyen en büyük faktörlerin başında gelen sigarayı hayatınızdan çıkarın.
- Akdeniz Tipi Beslenin: Zeytinyağı, sebze ve meyve ağırlıklı beslenme düzenine geçin; kötü kolesterolü kontrol altında tutun.
- Düzenli Egzersiz Yapın: Günlük yaşamda yürüyüş ve yüzme gibi aktivitelere mutlaka yer ayırın.
- Erken Kontrol: Anne veya babası 60 yaşın altında kalp krizi geçiren kişiler, erken yaşlarda risk faktörlerini kontrol ettirmelidir.
Göğüs Ağrısına Dikkat: Sağ Damar Tıkanıklığı Mide Bulantısı Yapabilir
Kalp krizinin en sık görülen belirtisinin göğüs ve sol kol ağrısı olduğunu aktaran Prof. Dr. Baltalı, tıkanan damara göre belirtilerin değişebileceğini söyledi. Sağ koroner damar tıkanıklıklarında karın ağrısı ve mide bulantısının görülebileceğini belirten uzman, bunun ölümcül ritim bozukluklarına yol açabileceğine dikkat çekti.
Yanlış İlk Müdahale Hayattan Edebilir!
Kalp krizi anında yapılması gereken ilk ve en kritik hamlenin 112 Acil Çağrı Merkezi’ni aramak olduğunu belirten Prof. Dr. Mehmet Baltalı, yetkisiz kişilerin müdahalesine karşı uyardı:
- Hastayı Hareketsiz Tutun: Krizi geçiren kişi sırt üstü yatırılmalı ve ambulans gelene kadar hareket ettirilmemeli.
- Soluk Yolunu Açık Tutun: Kişinin nefes alıp almadığı kontrol edilmeli, ağız içi temiz tutulmalı ve rahat nefes alması sağlanmalıdır.
- Bilmeyene Kalp Masajı Yasak: Yanlış yapılan kalp masajı, çalışan kalbi durdurabilir. Masaj sadece hekim, hemşire veya acil tıp teknisyenleri tarafından yapılmalıdır.
- Araç Kullanırken Kriz Gelirse: Sürüş esnasında kriz geçiren kişi aracı hemen kenara çekmeli, yatar pozisyona geçerek 112’yi aramalıdır.
