Erdoğan Paçin – Muhabiriz/ADRASAN (Antalya)

Antalya’nın Kumluca ilçesine bağlı Adrasan açıklarında, deniz yüzeyinin 42–55 metre altında sürdürülen sualtı kazılarında yaklaşık 2.100 yıllık seramik yüklü bir gemi batığı çıkarılıyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, antik dönemin sofra kültürüne ve Akdeniz ticaretine ışık tutan kazıya ilişkin, “Antik dünyanın en lüks sofra takımlarını bu batıkta bulduk” açıklamasında bulundu.

2025 yılında başlayan ve sualtı robotlarının da desteğiyle yürütülen çalışmalarda bugüne kadar binlerce eser gün yüzüne çıkarıldı. Eserlerin binlerce yıl boyunca sağlam kalmasının ardındaki detayları paylaşan Bakan Ersoy, “Sandıklara yerleştirilirken aralarına konulan kil sayesinde günümüze sağlam ulaşan bu eserler, Anadolu’nun üretim ustalığını ve Akdeniz’in ticaret geçmişini bugüne taşıyor” ifadelerini kullandı.

Bir Gemide 122 Farklı Formda Seramik

Batığın ana yükünü Hatay’ın Arsuz (antik adıyla Rhosus) kıyılarında üretildiği düşünülen Antakya kökenli tabak ve kaseler oluşturuyor. Gemi içerisinden kuruyemiş tabakları, çorba kaseleri, balık tabakları ve çeşitli boyutlarda tepsiler olmak üzere toplam 122 farklı form ve boyutta seramik ürün çıkarıldı.

Ege adalarında üretildiği değerlendirilen amforalarla birlikte geniş bir çeşitlilik sunan batık, Roma sosyetesinin zengin yemek kültürünü ve Akdeniz ticaret ağını gözler önüne seriyor.

Çiçero’nun Mektuplarına Konu Olan Seramikler

Arsuz seramiklerinin tarihî önemini artıran en dikkat çekici detaylardan biri ise ünlü Romalı hatip ve devlet adamı Çiçero’nun yazışmalarında yer alması. Çiçero’nun MÖ 50 yılında dostu Attikus’a yazdığı mektupta Rhosus’tan seramik kaplar sipariş ettiğini anlatması, bu sofra takımlarının Roma dünyasında seçkin bir yere sahip olduğunu doğruluyor.

Antakya’dan İtalya’ya Uzanan Ticaret Rrotası

Gemide bulunan Antakya kökenli MÖ 1. yüzyıl sikkeleri, batığın tarihlendirilmesine ışık tuttu. Elde edilen bulgular doğrultusunda, Arsuz’dan yükünü alarak Roma’ya doğru seyreden geminin, MÖ 1. yüzyılın ortalarında bir fırtına sırasında sığlığa çarparak battığı tahmin ediliyor.

Arkeologların ve sualtı ekiplerinin Adrasan açıklarındaki titiz çalışmaları devam ediyor.